صدای کارگران و ماشینآلات ساختمانی، تصویر متفاوتی از مهستان امروز را نشان میدهد؛ شهری در استان البرز و در نزدیکی شهر کرج و مسیر ارتباطی کرج–قزوین با فاصلهای حدود ۶۵ کیلومتر از تهران قرار دارد. شهری که هنوز بلوکهای نیمهتمام سالهای گذشته را در خود دارد، اما در بخشهایی از آن دوباره ساختوساز جریان گرفته است. در سایت بهراد، ۱۴۰ واحد به روزهای پایانی رسیده، در هسا ۲ و ۳ سازههای رهاشده دوباره به کارگاه عمرانی تبدیل شدهاند و در بخش دیگری از شهر، قرار است یک پیادهراه ۴۶۰ متری شکل بگیرد. اینها بخشی از پروژههایی بود که در جریان بازدید شهرام ملکی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید، با حضور خبرنگاران مورد بازدید و بررسی قرار گرفت.
یک قدم تا تحویل خانههای سایت بهراد
نخستین ایستگاه، بازدید از سایت بهراد بود؛ پروژهای ۵۸۰ واحدی که فاز اول آن به مراحل پایانی رسیده است.
۱۴۰ واحد این فاز از نظر عملیات ساختمانی تکمیل شده و نصب انشعابات آب، فاضلاب و برق ادامه دارد. پس از راهاندازی انشعابات، آسانسورها آزمایش نهایی میشوند و با صدور دفترچه اقساط و هماهنگی بانک، واحدها آماده واگذاری خواهند شد.
با کمک شرکت عمران شهرهای جدید و حمایت های دولت، آورده متقاضی برای واحد مسکونی، مشاعات و انباری اختصاصی، یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان تعیین شده است. البته این رقم در حالی تعیین شده است.
در واقع شرکت عمران بیش از ۵۰۰ میلیون تومان به ازای هر واحد از منابع داخلی خود اختصاص داده و هزینههای زیرسازی و محوطهسازی را نیز تقبل کرده است. به این ترتیب، آورده متقاضیان حدود ۶۵۰ میلیون تومان کاهش یافته است.
۴۶۰ متر پیادهراه برای یک محله زنده
پروژه پیادهراه، مقصد بعدی بازدید است، محوری ۴۶۰ متری که از خیابان میعاد تا خیابان کانال سنگی امتداد پیدا میکند.
واحدهای تجاری و فرهنگی، فضای سبز، زمینهای بازی، محل نشستن و یک پلازای روباز (محیطی برای تعاملات اجتماعی، استراحت و برگزاری فعالیتهای فرهنگی و تفریحی) در این مسیر پیشبینی شده است. یک رینگ دوچرخهسواری نیز در ضلع غربی قرار میگیرد که طبق طرح، تقاطعی با خیابانها نخواهد داشت.
ملکی مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید هدف از اجرای این پروژه را توجه به کیفیت اسکان عنوان میکند؛ اینکه ساکنان علاوه بر خانه، به خدماتی برای خرید، ورزش، تفریح و تعامل اجتماعی نیز دسترسی داشته باشند.
عملیات ساختمانی بخش تجاری و فرهنگی قرار است در سال جاری آغاز شود و پس از آن فضاسازی و محوطهسازی انجام خواهد شد.
اشتغال زایی در قلب شهر با کارخانه نوآوری
در ادامه با پروژه ای مواجه شدیم که در نوع خود از اهمیت بالایی برخوردار بود؛ ساختمان سهطبقه کارخانه نوآوری شهر جدید مهستان، پیشتر برای مدرسه آماده شده بود اما به بهرهبرداری نرسید. حالا این فضا در اختیار فعالان صنایع دستی قرار گرفته است.
سنگتراشی، حصیربافی، گلیم، سرامیک و رشتههای دیگر در این مجموعه فعال هستند. هنرمندان در کنار تولید، امکان آموزش و عرضه محصولات را نیز دارند و قرار است با ترکیب مهارتهای مختلف، محصولات تازهای تولید کنند.
این مجموعه بخشی از برنامه رونق کسبوکارهای داخل شهر است. موضوعی که میتواند به کاهش وابستگی ساکنان به شهر مادر و ماندگاری بیشتر جمعیت در مهستان کمک کند.
هسا ۲ و ۳ دوباره جان گرفتهاند
در ادامه، خبرنگاران به پروژههای هسا ۲ و هسا ۳ میروند؛ پروژههایی که در قالب مسکن مهر تعریف شده بودند و سالها نیمهتمام باقی ماندند.
پیش از شروع دوباره عملیات، سازهها توسط مهندسان مشاور صاحب صلاحیت بررسی و آزمایشهایی از جمله مغزهگیری و بررسی کشش میلگرد انجام شد. سپس نقشه مقاومسازی تهیه و فونداسیونها و دیوارهای برشی تقویت شدند.
در یکی از بلوکها، کاشت میلگرد و اجرای شبکه جدید برای تقویت دیوارهای برشی انجام شده و عملیات دیوارچینی، تأسیسات و گچوخاک ادامه دارد. در همین راستا پروژه ۱۲۴ واحدی نیز از ابتدای سال وارد مرحله اجرایی شده و قرار است در سال ۱۴۰۶ تحویل شود.
۵۵۰۰ واحد نیمهتمام در مسیر بازگشت
مصطفی رضایی مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید مهستان می گوید: در مهستان، ۱۸ پروژه با ظرفیت ۴۳۵۰ واحد و ۱۱۹۲ واحد مسکن برای جاماندگان مسکن مهر است که در قالب نهضت ملی مسکن دوباره احیا و در چرخه ساخت و ساز قرار گرفته اند. در نظر گرفته شده است؛ در مجموع نزدیک به ۵۵۰۰ واحد که بخش قابل توجهی از این پروژهها در محدودهای قرار دارد و سازههای نیمهتمام آن سالها در حاشیه بلوار رسول اکرم باقی مانده بود.
وی می افزاید؛ حالا ۷ پیمانکار در این سایت مشغول فعالیت هستند که وجود سازهها و بخشی از زیرساختهای قبلی نیز، امکان تکمیل پروژهها را بدون شروع از نقطه صفر فراهم میکند.
بر اساس برآورد ارائهشده، تکمیل این ۵۵۰۰ واحد میتواند حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان سرمایه را دوباره وارد اقتصاد شهر کند.
طبق برنامه اعلامشده، بهرهبرداری از بخشی از پروژهها در حدود ۳۰ ماه آینده و آغاز واگذاری تدریجی واحدهای تکمیلشده از سال ۱۴۰۷ است.
مهستان؛ از سکونت تا زندگی
در پایان بازدید، هنوز سازههای قدیمی در گوشههایی از شهر دیده میشوند؛ اما در کنار آنها، کارگاهها دوباره فعال شدهاند.
بهراد در انتظار تکمیل انشعابات و تحویل است، هسا ۲ و ۳ دوباره به چرخه ساخت برگشتهاند، پیادهراه قرار است فضای عمومی تازهای ایجاد کند و کارخانه نوآوری، فعالیت اقتصادی را به بخشی از زندگی شهری پیوند بزند.
این پروژهها در کنار هم یک هدف مشترک دارند: اینکه مهستان فقط مجموعهای از بلوکهای مسکونی نباشد. شهری که قرار است در آن خانه ساخته شود، به همان اندازه به کار، خدمات، فضای عمومی و امکان تعامل اجتماعی هم نیاز دارد.
اگرچه شهر جدید مهستان هنوز با این تصویر فاصله دارد، اما بازگشت کارگران و ماشینآلات به پروژههایی که سالها در سکوت مانده بودند، نشانهای است از اینکه بخشی از شهر دوباره در حال جان گرفتن است.